Αρχείο για Μαΐου, 2008

Γενικές πληροφορίες για το Ηράκλειο

Μαΐου 10, 2008

Πληθυσμός: 150.000 κάτοικοι (137.711 στην απογραφή του 2001).

Επιφάνεια: 120 τετρ. χιλιόμετρα.

Κλίμα: Ήπιο Μεσογειακό.

Γεωγραφία: Πρωτεύουσα της Περιφέρειας Κρήτης, στο κέντρο της βόρειας παραλίας του νησιού.

Ιστορία: Γενέτειρα του πρώτου ευρωπαϊκού πολιτισμού από την Μινωική Περίοδο 3.000 π.X. με έδρα το Μινωικό Ανάκτορο της Κνωσού.

Οικονομία: Τομείς κλειδιά είναι ο Τουρισμός, η Γεωργία, το Εμπόριο.

Καλλιέργειες: Ελαιόδενδρα, αμπέλια, πορτοκαλιές, κηπευτικά.

Διατροφή: Ονομαστή κρητική διατροφή με βάση ελαιόλαδο, όσπρια, λαχανικά, φρούτα, κρασί.

Χλωρίδα: Μοναδικά αρωματικά φυτά.

Μουσεία: Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, Μουσείο Μάχης της Κρήτης.

Ακαδημαϊκά Ιδρύματα: Πανεπιστήμιο Κρήτης,
Σχολές Φυσικών Επιστημών Ιατρικής (8.000 φοιτητές),
Τ.Ε.Ι. (6.500 φοιτητές),
Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (FORTH),
Τεχνολογικό Πάρκο.

Αεροδρόμιο: Δεύτερο Διεθνές Αεροδρόμιο της χώρας, πρώτο σε ναυλωμένες πτήσεις (charter

Λιμάνι: Σημαντικός σταθμός, επιβατικός, εμπορικός, κρουαζιέρας.

Ξενοδοχεία: Πλήθος ξενοδοχείων πολυτελείας, A’, Β’, Γ’ κατηγορίας αλλά και ξενώνες και ενοικιαζόμενα δωμάτια.

Οδικό Δίκτυο: Εθνική Οδός συνδέει το Ηράκλειο με τις άλλες 3 κύριες πόλεις του νησιού.

Νοσοκομεία: Πανεπιστημιακό (ΠΑΓΝΗ), Βενιζέλειο.

Τουριστική Περίοδος: Από Απρίλιο έως Νοέμβριο

Τα μνημεία του Ηρακλείου

Μαΐου 10, 2008

Μνημεία
Τα ενετικά τείχη:
Είναι το σημαντικότερο οχυρωματικό έργο της ενετοκρατίας. Σήμερα διατηρούνται οι επτά προμαχώνες τους και δύο από τις τέσσερες πύλες τους: Η Πόρτα των Χανίων, στη δυτική πλευρά του περιβόλου των τειχών, με ανάγλυφο φτερωτό λιοντάρι του Αγίου Μάρκου, λαξεμένη προτομή του Παντοκράτορα και ελληνική σκαλισμένη επιγραφή στην εξωτερική της πλευρά. Στην εσωτερική πλευρά υπάρχει μεταλλείο με ανάγλυφη προτομή του Παντοκράτορα και η επιγραφή ΟΜΝΙΡΟΤΕΝS (Παντοκράτωρ στα λατινικά), γι’ αυτό ονομαζόταν Πόρτα του Παντοκράτορα. Από την πύλη αυτή η Κάντια επικοινωνούσε με όλη τη Δυτική Κρήτη.
Η Καινούρια Πόρτα βρίσκεται στη νότια πλευρά του περιβόλου και είναι νεότερη. Φέρει διακόσμηση, επιγραφή με τη χρονολογία της κατασκευής της (1587) και το όνομα του προβλεπτή ΜΟCΕNIGO στην εσωτερική της επιφάνεια. Ο χώρος κοντά στην πύλη αυτή έχει διαμορφωθεί σε σύγχρονο υπαίθριο θέατρο.

Στο νοτιότερο σημείο του περιβόλου των τειχών είναι ο προμαχώνας του Μαρτινέγκο και σ’ ένα πλάτωμα ο σεμνός τάφος του Νίκου Καζαντζάκη, όπου είναι χαραγμένα τα λόγια του παγκόσμια γνωστού Κρητικού συγγραφέα: «Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβάμαι τίποτα, είμαι λεύτερος». Η θέα από το σημείο αυτό είναι υπέροχη.
Το Κάστρο ή Κουλές:
Είναι χτισμένο στην είσοδο του βενετσιάνικου λιμανιού με σκοπό να το προστατεύει από τις επιδρομές. Στις πλευρές του διατηρούνται κομμάτια από τα εντοιχισμένα, λαξευτά λιοντάρια του Αγίου Μάρκου που το στόλιζαν. Είναι ανοιχτό για επισκέψεις από το κοινό και στο επάνω μέρος του έχει διαμορφωθεί υπαίθριο θέατρο. Το όνομα Κουλές είναι τούρκικο. Οι Βενετοί το ονόμαζαν Rocca al Mare.

Ο ναός του Αγίου Τίτου, προστάτη αγίου του νησιού, στην ομώνυμη πλατεία. Είναι κράμα ανατολικών και δυτικών αρχιτεκτονικών στοιχείων. Χτίστηκε αρχικά από τους Βυζαντινούς. Μετά από μετατροπές από τους Βενετούς και τους Τούρκους, που τον χρησιμοποίησαν οι μεν σαν καθολικό μητροπολιτικό ναό, οι δε σαν τζαμί, καταστράφηκε από το μεγάλο σεισμό του
1856. Το 1872 ξαναχτίστηκε πάνω στα
παλιά του θεμέλια και αργότερα έγιναν ορισμένες τροποποιήσεις για να λειτουργήσει και πάλι σαν ορθόδοξη εκκλησία. Εδώ φυλάσσεται η ιερή κάρα του Αγίου Τίτου.

Ο ναός του Αγίου Μάρκου, στην πλατεία Βενιζέλου ή Πλατεία Κρήνης. Χτίστηκε από τους Βενετούς που τον αφιέρωσαν στον προστάτη τους. Οι Τούρκοι μετά την άλωση του Ηρακλείου τον μετέτρεψαν σε τζαμί προσθέτοντας του μιναρέ. Το 1956 αποκαταστάθηκε στην ενετική μορφή του. Σήμερα χρησιμοποιείται σαν Στέγη Γραμμάτων, σαν χώρος μόνιμης έκθεσης αντιγράφων βυζαντινών τοιχογραφιών και σαν αίθουσα συναυλιών.

Ο μητροπολιτικός ναός του Αγίου Μηνά, στην πλατεία Αγίας Αικατερίνης. Εντυπωσιακός ναός, από τους μεγαλύτερους στην Ελλάδα. Έχει σταυρικό σχήμα με τέσσερις ίσες κεραίες, μεγαλοπρεπή τρούλο και δύο πανύψηλα κωδωνοστάσια. Στη βορειοδυτική γωνιά του σώζεται η παλιά εκκλησία του Αγίου Μηνά και της Υπαπαντής.
Η Λότζα: ορθογώνιο, διώροφο κτίριο, το κομψότερο από τα βενετσιάνικα κτίσματα της πόλης. Σήμερα στεγάζει το Δημαρχείο. Χτίστηκε το 1626-1628 από το Γενικό Προβλεπτή Φραγκίσκο Μοροζίνη, που κατασκεύασε και την ομώ νυμη κρήνη. Κατά την ενετοκρατία ήταν τόπος συγκέντρωσης και αναψυχής των ευγενών και από τους εξώστες της ο Δούκας προσφωνούσε το λαό ή παρακολουθούσε διάφορες τελετές. Το σημερινό κτίριο είναι αναστήλωση του κατεστραμμένου παλιού μεγάρου.


Κρήνη Μοροζίνη: Βρίσκεται στο κέντρο της πλατείας Βενιζέλου που ονομάζεται και πλατεία Κρήνης. Η πλατεία αυτή ήταν μικρογραφία της πλατείας του Αγίου Μάρκου στη Βενετία και αποτελούσε το κέντρο της βενετσιάνικης Candia με εντυπωσιακά διοικητικά μέγαρα και το παλάτι του Δούκα (Palazzo Duxale). Ήταν επόμενο λοιπόν να έχει στολιστεί ανάλογα. Το νερό ερχόταν εδώ από το υδραγωγείο που είχε κατασκευαστεί επίσης από τον Μοροζίνη.

Στη σημερινή της μορφή η κρήνη έχει μία κεντρική λεκάνη που Βαστάζεται στις ράχες τεσσάρων λιονταριών. Το νερό χύνεται μέσα σε οκτώ λεκάνες που
επικοινωνούν μεταξύ τους και είναι στολισμένες με ανάγλυφες διακοσμήσεις από την ελληνική μυθολογία. Αρχικά είχε στο κέντρο της άγαλμα του θεού Ποσειδώνα με τρίαινα στο χέρι σε υπερφυσικό μέγεθος, γι’ αυτό λεγόταν
κρήνη του Γίγαντα (Τσιγάντε). Το άγαλμα αυτό πιθανόν καταστράφηκε σε σεισμό.

Η Κρήνη Μπέμπο στην πλατεία Κορνάρου. Είναι η παλιότερη σωζόμενη κρήνη. Πήρε το όνομα της από τον Βενετό Βδίποο που την έχτισε το 1588 και φρόντισε να στολιστεί με ανάγλυφα ενετικά οικόσημα κι ένα εντοιχισμένο, ρωμαϊκό άγαλμα ανδρός, χωρίς κεφάλι. Στην πρόσοψη έχει παραστάδες και κίονες.
Στην ίδια πλατεία, στη θέση του ναού του Σωτήρα (του τάγματος των Αυγουστίνων μοναχών) που κατεδαφίστηκε, έχει στηθεί μοντέρνο γλυπτό που παριστάνει τον Ερωτόκριτο και την Αρετούσα, ήρωες του Βιντζέντζου Κορνάρου.
Η Κρήνη Πριούλι ή Ντελιμάρκου, χτισμένη σύμφωνα με επιγραφή το 1666 από το γενικό προβλεπτή Antonio Priuli που βρήκε μία φλέβα νερού μέσα
στην τάφρο.

Το Μέγαρο των Δημοσίων Υπηρεσιών:
Στη θέση του ήταν χτισμένοι από τους Βενετούς οι Στρατώνες του Αγίου Γεωργίου (16ος αιώνας), οι οποίοι καταστράφηκαν και ξαναχτίστηκαν από τους Τούρκους. Σώζεται η παλιά βενετσιάνικη πύλη.
Η Βικελαία Βιβλιοθήκη, στον όροφο του δημοτικού μεγάρου «Ακτάρικα». Ιδρύθηκε το 1910 με βιβλία που δώρισε ο Δημήτριος Βικέλας. Ο αριθμός των τόμων της ανέρχεται σε 80.000 περίπου.

Η Δημοτική Αγορά, στην οδό «1866». Είναι ένα γραφικό κομμάτι της σύγχρονης κρητικής μεγαλούπολης, ένα υπαίθριο πολύχρωμο και πολυθόρυβο παζάρι με κάθε λογής αγαθό (κηπευτικά, φρούτα, ξηροί καρποί, κρητικές κουλούρες, βότανα, μπαχαρικά, κρέατα, τυροκομικά, αλλά και αναμνηστικά, διακοσμητικά κλπ.).

Ιστορία του Ηρακλείου

Μαΐου 10, 2008

Ιστορία του Ηρακλείου

Στο διαδίκτυο, και συγκεκριμμένα στον τόπο www.heraklion-city.gr, βρήκαμε ένα εμπεριστατωμένο άρθρο για την Ιστορία του Ηρακλείου, της αρχαιολόγου του Δήμου Ηρακλείου κας Κάλλιας Νικολιδάκη, της οποίας το έργο έχουμε επανειλημμένα συμβουλευτεί. Επειδή ο δικτυακός μας τόπος δεν έχει αποκλειστικό στόχο να αποκτήσουμε πρόσβαση προς δυνητικούς πελάτες, αλλά επίσης να βοηθήσει ώστε Έλληνες και ξένοι να γνωρίσουν την πατρίδα μας βαθύτερα, να την σεβαστούν και να την αγαπήσουν, αναπαράγουμε το άρθρο αυτό με ευχαριστίες προς την συγγραφέα και τον δικτυακό τόπο που προαναφέραμε

Αρχαϊκή- Κλασσική- Ελληνιστική περίοδος. Κατά την αρχαιότητα το κύριο αστικό κέντρο ήταν αναμφισβήτητα η Κνωσός. Ωστόσο, όμως θα υπήρχε οικισμός, βόρεια της Κνωσού, κοντά στη σημερινή πόλη, σε ύψωμα και σε κάποια απόσταση από τη θάλασσα με το όνομα Ηράκλειο. Αρχαιολογικά λείψανα της αρχαϊκής, κλασσικής και ελληνιστικής περιόδου έρχονται στο φως κατά καιρούς από διάφορα σημεία της παλιάς πόλης (περιοχή των οδών Δαιδάλου, Ιδομενέως, Μεραμβέλλου, Ξανθουδίδου, Δ.Μποφώρ και Επιμενίδου) μετά από ανασκαφικές έρευνες και εκσκαφές που γίνονται για τον έλεγχο των θεμελίων νεοαναγειρόμενων οικοδομών με την επίβλεψη της αρμόδιας Αρχαιολογικής Υπηρεσίας
Ρωμαϊκή περίοδος
Για τη ρωμαϊκή περίοδο οι πληροφορίες για την πόλη πληθαίνουν. Ο Στράβων (παρόλο που δεν είχε επισκεφτεί την Κρήτη) αναφέρει στα Γεωγραφικά του ότι το Ηράκλειον ήταν το επίνειο της Κνωσού. Πολλά και αξιόλογα ευρήματα (κινητά και μη) της περιόδου προέρχονται κυρίως από τάφους, αλλά και από κτιριακά σύνολα, από τα οποία το πιο χαρακτηριστικό είναι αυτό που βρέθηκε κατά την ανασκαφή του οικοπέδου του Μουσείου που διατηρεί έξι ψηφιδωτά δάπεδα σε πολύ καλή κατάσταση
Α’ Βυζαντινή περίοδος
Κατά την πρώτη βυζαντινή περίοδο (330 μ.Χ. έως το 824 μ.Χ.), οπότε η Κρήτη αποτελεί «θέμα» της βυζαντινής αυτοκρατορίας με διοικητικό, στρατιωτικό και θρησκευτικό κέντρο τη Γόρτυνα, ο οικισμός συναντάται με το όνομα Κάστρο. Δυστυχώς εξαιτίας της έλλειψης ειδήσεων σχετικά με την περίοδο αυτή, αλλά και αξιόλογων αρχαιολογικών ευρημάτων είναι δύσκολο να ανασυνθέσει κανείς την εικόνα που θα είχε η πόλη. Τα χρόνια αυτά ολόκληρο το νησί δοκιμάζεται από πειρατικές επιδρομές καθώς και από φυσικές καταστροφές (σεισμούς) που έχουν ως αποτέλεσμα την παρακμή ακόμη και την εξαφάνιση των πόλεων ως αστικών κέντρων
Αραβική κατάκτηση:
Το 824 μ.Χ. το Κάστρο, μετά από αραβικές επιδρομές και την αποβίβαση αράβων στην Κρήτη γύρω στα 822 – 823 μ.Χ. που είχαν ως στόχο τη σταδιακή κατάληψη του νησιού, πέφτει στα χέρια των κατακτητών του. Σε αυτό συνετέλεσε και το γεγονός ότι το βυζαντινό κράτος βρισκόταν σε συνεχείς έριδες και εσωτερικές αναταραχές. Η πόλη ονομάζεται τώρα Rabdh el Khandaq, δηλαδή Φρούριο της Τάφρου, και αυτό γιατί οι Άραβες με την εγκατάστασή τους, προκειμένου να προστατευθούν, έκτισαν τείχος από ωμές πλίνθους, ενώ γύρω από αυτό άνοιξαν βαθιά τάφρο (Khandaq). Από την ονομασία αυτή προήλθαν και οι μεταγενέστερες Χάνδακας (Χάνδαξ) της δεύτερης βυζαντινής περιόδου και Candia της περιόδου της Ενετοκρατίας. Ο Χάνδακας, που γίνεται τώρα η πρωτεύουσα του νησιού και εγκαταλείπεται έτσι η Γόρτυνα, κατελάμβανε την έκταση από την οδό Δαιδάλου, Χάνδακος, θαλάσσιο μέτωπο, Επιμενίδου και τμήμα πλατείας Ελευθερίας. Οι Άραβες ανέπτυξαν έναν δικό τους πολιτισμό στην Κρήτη, όμοιο με εκείνον των συγχρόνων τους. Είχαν δικό τους νομισματοκοπείο, ανεπτυγμένη μεταλλοτεχνία και κεραμεική, καλοκτισμένα κτίρια. Πολλά στοιχεία για την αρχιτεκτονική και για τον τρόπο ζωής τους προέκυψαν κατά τις ανασκαφικές έρευνες που διεξήχθησαν στην παλιά Καστέλλα, ανατολικά του Ναού του Αγίου Πέτρου και Παύλου
Β’ Βυζαντινή περίοδος – Επανάκτηση της Κρήτης από τους Βυζαντινούς
Οι Βυζαντινοί επανειλημμένα προσπάθησαν να ανακτήσουν την Κρήτη, δίχως, όμως, επιτυχία. Το 826 μ.Χ. επιχειρείται, δυστυχώς με αποτυχία, η εκστρατεία του βυζαντινού στρατηγού Κρατερού. Η περιοχή της μάχης και της συντριβής του βυζαντινού στρατού από τους Άραβες, λίγα μόνο χιλιόμετρα ανατολικά του Ηρακλείου, διασώζει ακόμη και σήμερα το όνομα του ηρωικού στρατηγού (Καρτερός).

<img class=”alignleft size-medium wp-image-50″ src=”http://gamag.files.wordpress.com/2008/06/agios-titos_t.jpg?w=100″ alt=”" width=”100″ height=”100″ /Νικηφόρος Φωκάς: Το 960 μ.Χ. εκστρατεύει εναντίον των Αράβων ο αρχιστράτηγος του Βυζαντίου και μετέπειτα βυζαντινός αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς. Με ικανό στράτευμα και πλήρη εξοπλισμό κατορθώνει να ελευθερώσει ολόκληρη την Κρήτη και να περιορίσει τους Άραβες μέσα στον καλά οχυρωμένο Χάνδακα. Μετά από πολιορκία μηνών, την άνοιξη του 961 μ.Χ., έγινε η γενική έφοδος από μέρους των βυζαντινών και του μισθοφορικού στρατού τους, η οποία κατέληξε στην επιτυχή ανακατάληψη της πόλης. Πολλοί Άραβες έχασαν τη ζωή τους ή αιχμαλωτίστηκαν κατά τη μάχη που δόθηκε μέσα στην πόλη, πέφτοντας θύματα της αγριότητας των στρατιωτών, παρά τις αντίθετες οδηγίες του Νικηφόρου Φωκά. Ο ίδιος πήρε τον εμίρη και την οικογένειά του στην Κων/πολη, όπου και τιμήθηκαν από τους βυζαντινούς. Ο γιος μάλιστα του εμίρη ασπάστηκε το χριστιανισμό και υπηρέτησε τον αυτοκράτορα. Ο Νικηφόρος Φωκάς φεύγοντας από το Χάνδακα πήρε μαζί του μεγάλο αριθμό πολύτιμων λαφύρων, που είχαν συγκεντρώσει στην πόλη οι Άραβες. Ο ίδιος επιδιώκοντας να δημιουργήσει μια νέα περιοχή, περισσότερο ασφαλή για τους κατοίκους της, αφού ο Χάνδακας είχε σχεδόν ισοπεδωθεί, και ο οχυρωματικός περίβολος είχε σε μεγάλο του τμήμα καταστραφεί, έκτισε ένα νέο φρούριο, λίγα χιλιόμετρα νοτιότερα (κοντά στο Κανλί Καστέλλι). Οι νέοι, όμως, έποικοι δεν θέλησαν να φύγουν από τον ερειπωμένο και κατεστραμμένο Χάνδακα, αφού, πέρα των άλλων, και ως τοποθεσία θα εξυπηρετούσε περισσότερο τις ανάγκες τους.
Ανοικοδόμηση της πόλης – Μεγάλο Κάστρο:
Μια δεύτερη βυζαντινή περίοδος αρχίζει που θα διαρκέσει ως τα 1204. Στο Χάνδακα που συναντάται και με την ονομασία Κάστρο (όρος για οχυρωμένη πόλη ή φρούριο) εγκαθίστανται οι νέοι άποικοι που κατάγονται από επιφανείς οικογένειες της βυζαντινής αυτοκρατορίας μαζί με τους ανώτερους άρχοντες, στρατιωτικούς και πολιτικούς διοικητές. Η πόλη ανοικοδομείται σχεδόν εξαρχής, δημόσια και ιδιωτικά οικοδομήματα κτίζονται, ενώ επισκευάζεται και συμπληρώνεται το τείχος και οργανώνεται το λιμάνι. Το διοικητικό κέντρο θα βρισκόταν στην περιοχή όπου αργότερα κτίστηκαν από τους Βενετούς η Λότζια, ο Άγιος Μάρκος και το Δουκικό Ανάκτορο. Αναφορικά δε με την βυζαντινή οχύρωση, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι σε πολλά σημεία της εδράστηκε πάνω στην προϋπάρχουσα αραβική λίθινη βάση, τμήματα της οποίας ήρθαν στο φως μετά από εκσκαφές σε οικόπεδα κατά μήκος της οδού Δαιδάλου για ανέγερση νέων οικοδομών. Χαρακτηριστικό στοιχείο του οχυρωματικού περιβόλου αποτελούσαν οι πύργοι και τα ενδιάμεσα ευθύγραμμα τμήματα. Η πόλη κατά την περίοδο αυτή με το φρούριο και το λιμάνι της απ’ όπου διεξαγόταν το εμπόριο με τις εκτός Κρήτης αγορές, είναι η σημαντικότερη σε ολόκληρο το νησί, με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη οικονομία και εύλογα αναφέρεται ως Μεγάλο Κάστρο, ονομασία που απηχεί ακόμη και σήμερα από τους παλαιότερους Ηρακλειώτες. Πλήθος κινητών ευρημάτων (νομίσματα, εκπληκτικά δείγματα εμφυαλωμένης κεραμεικής) έχει έλθει στο φως από ανασκαφές – εκσκαφές σε διάφορες περιοχές της πόλης, ενώ συγχρόνως έχουν αποκαλυφθεί διάφορα κτιριακά συγκροτήματα, δυο μεγάλα δημόσια λουτρά, κτισμένα με ιδιαίτερα επιμέλεια (στην οδό Κορωναίου και στην οδό Χορτατσών), δεξαμενές και τάφοι. Η πόλη σταδιακά αρχίζει να επεκτείνεται και έξω από τα τείχη, προς τα νότια, δημιουργώντας διάφορα προάστια. Στα 1204, έτος της άλωσης της Κωνσταντινούπολης και ουσιαστικά της κατάλυσης της βυζαντινής αυτοκρατορίας από τους Σταυροφόρους, το Μεγάλο Κάστρο, όπως και ολόκληρο το νησί περνά, μετά από σχετικές συμφωνίες, στα χέρια των Βενετών. Αυτοί όντας απασχολημένοι την ίδια περίοδο με την κατάληψη άλλων περιοχών δεν έδωσαν την πρέπουσα σημασία με αποτέλεσμα η Κρήτη να πέσει στα χέρια του Γενουάτη πειρατή Ερρίκου Pescatore. Λόγω της εξαιρετικής γεωγραφικής θέσης και σπουδαιότητας της νήσου, οι Βενετοί δεν θέλησαν να χάσουν αυτήν την κτήση και έτσι, μετά από πολλές περιπέτειες, θα γίνουν ξανά κυρίαρχοι στα 1211, κυριαρχία που θα κρατήσει μέχρι το 1669. Η Κρήτη αποτέλεσε μια ενιαία διοικητική περιφέρεια με το όνομα «Βασίλειο της Κρήτης» (Regno di Candia). Για τα πρώτα περίπου 150 χρόνια θα υπάρξουν πολλές επαναστάσεις από μέρους των Κρητικών, γεγονός που δείχνει ότι δεν υπέκυψαν αδιαμαρτύρητα στη βενετική κυριαρχία και υποδούλωση. Μετά το 1367 η Κρήτη αρχίζει να ζει μια μάλλον ειρηνική περίοδο.
Το Κάστρο Candia:
Το Κάστρο που ονομάζεται τώρα από τους Βενετούς Candia θα γίνει η πρωτεύουσα του νησιού, η έδρα του εκάστοτε Δούκα και όλων των αρχών, το κέντρο της πνευματικής και καλλιτεχνικής κίνησης. Η πόλη εξελίσσεται σε ένα από τα σπουδαιότερα αστικά κέντρα της εποχής εκείνης σε ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο. Συνεχίζει να επεκτείνεται έξω από τα όρια της παλιάς οχύρωσης, δημιουργώντας έντονα την ανάγκη για μια νέα που θα περιλάβει και τα προάστια.
Νέα οχύρωση:Η νέα οχύρωση με τις μνημειώδεις πύλες αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της οχυρωματικής τέχνης και αποτελεί ακόμη και σήμερα ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του είδους στο μεσογειακό χώρο. Το λιμάνι της πόλης με τους ταρσανάδες αποτελεί το σπουδαιότερο κέντρο εμπορίου σε ολόκληρη την περιοχή από όπου εξάγονται τα περίφημα κρητικά προϊόντα (κρασί, λάδι, τυρί) και διακινούνται στις σημαντικότερες αγορές της Ευρώπης
Καλλιτεχνική κίνηση
Μεγάλη άνθηση γνώρισαν και άλλοι τομείς, όπως η ζωγραφική (τον 16ο αι. διαμορφώνεται η γνωστή Κρητική σχολή και ξεκινά το έργο του ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ο μετέπειτα El Greco), η λογοτεχνία, η ποίηση, το θέατρο με εκπληκτικά έργα σε κάθε χώρο, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο κρητικό πολιτιστικό ιδίωμα στην περιοχή.Η αρχιτεκτονική αποτελεί άλλον έναν τομέα εξέλιξης και άνθησης που απεικονίζεται στα δημόσια και ιδιωτικά κτίρια του Χάνδακα, όπως είναι το δούκικο ανάκτορο, ο μητροπολιτικός ναός των Βενετών, ο Άγιος Μάρκος με το καμπαναριό του (όπου σήμερα στεγάζεται η Δημοτική Πινακοθήκη, αποτελεί όμως και χώρο για άλλες αξιόλογες εκθέσεις όπως τελευταία με την έκθεση των πορτραίτων του Φαγιούμ), η Λότζια (η λέσχη των ευγενών, σημερινό Δημαρχείο της πόλης), οι διάφορες βενετσιάνικες και ορθόδοξες εκκλησίες, οι κρήνες, μνημεία που πολλά από αυτά δεσπόζουν ακόμη και σήμερα στην παλιά πόλη. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε, όμως, ότι όλη αυτή η άνθηση που συντελέστηκε την εποχή εκείνη έγινε εφικτή με τον κόπο και το μόχθο του απλού κρητικού λαού.

Τούρκικη απειλή:
Μια νέα υπερδύναμη εμφανίζεται τότε στο προσκήνιο που θα φέρει μια πραγματική αναστάτωση στην κατάσταση όπως είχε διαμορφωθεί και αυτή είναι Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στα 1645 εμφανίζεται ο τουρκικός στόλος στα κρητικά παράλια και σιγά σιγά η μια πόλη μετά την άλλη πέφτουν στα χέρια των νέων κατακτητών. Ο Χάνδακας αντιστέκεται για περισσότερο από 20 χρόνια και η περίφημη πολιορκία γύρω από το φρούριο της πόλης τελικά λύνεται στα 1669, μετά από προδοσία του βενετοκρητικού μηχανικού Ανδρέα Μπαρότση που αποκαλύπτει στον Τούρκο πασά Αχμέτ Κιοπρουλή τα πιο αδύνατα σημεία του φρουρίου
Το Κάστρο τουρκοκρατούμενο
Η Κρήτη αποτέλεσε ένα νέο «εγιαλέτι» δηλ. μια νέα διοικητική περιφέρεια της οθωμανικής αυτοκρατορίας με έδρα το Χάνδακα που ονομάζεται τώρα από τους Τούρκους Kandiye ή Κάστρο. Εδώ βρίσκονται όλες οι υπηρεσίες και η έδρα του «Γραμματικού», δηλαδή του διερμηνέα της Πύλης. Ο Χάνδακας είχε σχεδόν ολοκληρωτικά καταστραφεί και ερημωθεί. Έγιναν εκτεταμένες επισκευές σε κτίρια και στον οχυρωματικό περίβολο, ενώ οι περισσότερες εκκλησίες μετατράπηκαν σε τζαμιά. Με νέες κρήνες που κτίστηκαν σε διάφορα σημεία της πόλης προσπάθησαν οι Τούρκοι να αντιμετωπίσουν την έλλειψη του νερού. Η πολιτισμική αναγέννηση της προηγούμενης περιόδου διακόπηκε, ενώ παρόμοια κάμψη χαρακτηρίζει την οικονομία και το εμπόριο.
Από τις αρχές του 18ου αι. ωστόσο παρατηρείται μια σταδιακή ανάπτυξη και μια αλλαγή στην οικονομική ζωή της πόλης με τη συμμετοχή των χριστιανών σε διάφορες εμπορικές δραστηριότητες. Οι επαναστάσεις βέβαια όλη αυτήν την περίοδο δεν σταματούν δείχνοντας έτσι τον πόθο του κρητικού λαού για απελευθέρωση και ένωση με την Ελλάδα.

19ος αιώνας :
Στις πρώτες δεκαετίες του επόμενου αιώνα η πόλη μετονομάζεται σε Ηράκλεια και αργότερα σε Ηράκλειο, όπως είναι γνωστή και σήμερα. Οι Τούρκοι μεταφέρουν την πρωτεύουσα του νησιού, στα μέσα του αιώνα, από το Ηράκλειο στα Χανιά, δίχως όμως αυτό να συνεπάγεται και την ελάττωση της δυναμικότητας του Ηρακλείου που αναπτύσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της εποχής αυτής με μεγάλη εμπορική και οικονομική άνθηση. Η τελευταία σελίδα της τουρκικής κατοχής διαδραματίστηκε στο Ηράκλειο τον Αύγουστο του 1898, όταν εξαγριωμένοι Τούρκοι επιτέθηκαν και έσφαξαν εκατοντάδες άμαχους χριστιανούς και 17 Άγγλους στρατιώτες μαζί με τον Πρόξενο της Αγγλίας Λυσ. Καλοκαιρινό. Το Νοέμβριο του ίδιου έτους φεύγει από το νησί και ο τελευταίος Τούρκος στρατιώτης, ενώ τον επόμενο μήνα αποβιβάζεται στη Σούδα ο Ύπατος αρμοστής Πρίγκιπας Γεώργιος και εγκαθιδρύεται έτσι η Κρητική Πολιτεία υπό την «υψηλή προστασία» της Αγγλίας, Ιταλίας, Γαλλίας και Ρωσίας έως το 1913 οπότε επιτυγχάνεται η ένωση με την Ελλάδα.
20ος αιώνας:
Με την αυγή του 20ου αι. αρχίζει μια νέα εποχή για την Κρήτη. Το Ηράκλειο αναπτύσσεται ραγδαία, ο πληθυσμός του αυξάνεται (φαινόμενο αστυφιλίας) και κατ’ επέκταση πολλαπλασιάζονται οι στεγαστικές του ανάγκες. Και αυτά όλα πολλές φορές εις βάρος του ιστορικού χαρακτήρα της πόλης. Στο όνομα του εκμοντερνισμού, της εξέλιξης και της προόδου πολλά μνημεία του ιστορικού κέντρου της πόλης κατεδαφίζονται αλόγιστα, ενώ και τα τείχη ακόμη δέχονται επεμβάσεις μη αναστρέψιμου χαρακτήρα, καταστρέφοντας τη μορφή τους. Το ιστορικό Ηράκλειο ζει στο ρυθμό μιας μεγαλούπολης, τελευταία, όμως, γίνεται ολοένα και πιο αισθητή η ανάγκη διατήρησης δεσμών με το παρελθόν μέσα από τη συντήρηση και ανάδειξη των μνημείων, καθώς και με ένα πιο οργανωμένο, με σεβασμό στην ιστορία και στην παράδοση, ρυμοτομικό σχεδιασμό
 

Ψηφιακή Ελλάδα

Μαΐου 1, 2008

Τα τεχνολογικά αντικείμενα έχουν εισβάλει δυναμικά στην ζωή μας και έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο που σκεφτόμαστε, επικοινωνούμε και γενικά την καθημερινή μας ζωή. Ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το εύρος της χρήσης του κινητού τηλεφώνου, η διάδοση του διαδικτύου, οι διάφορες παιχνιδομηχανές κλπ.
Οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν καθημερινά το κινητό τους καθώς και τις διάφορες εφαρμογές που προσφέρουν τα σύγχρονα κινητά, όπως η κάμερα, τα παιχνίδια ανάλογα με την ηλικία και την εξοικείωση με τους με αυτά. Πολλοί μάλιστα δηλώνουν ότι τους είναι απαραίτητο εργαλείο στην ζωή τους. Επιπλέον, ο υπολογιστής και ιδιαίτερα το διαδίκτυο είναι πλέον άρρηκτα δεμένα με την ζωή των περισσότερων ανθρώπων. Όχι άδικα, αν σκεφτεί κανείς ότι το διαδίκτυο προσφέρει τεράστιο όγκο δεδομένων για κάθε πιθανό ή απίθανο θέμα με ανεξάντλητες πηγές και έτσι ο καθένας μπορεί να βρεί αυτό που ψάχνει. Ακόμα, επιτελεί όλες σχεδόν τις ενέργειες που κάνει ο άνθρωπος στην καθημερινή του ζωή, δηλαδή μπορείς να αγοράσεις προιόντα (από αυτοκίνητα μέχρι ντομάτες), να ενημερωθείς για το τι συμβαίνει στον κόσμο από την πηγή που θεωρείς αξιοπιστη, μπορείς να διασκεδάσεις μέσα από τα αμέτρητα παιχνίδια, τις συζητήσεις με άλλα άτομα (chat,forum), να μορφωθείς αφού έχεις πρόσβαση σε ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες και αρχεία ερευνητικών κέντρων, να εκφράσεις τις απόψεις σου για κάποιο θέμα, να κρατάς ημερολόγιο
Στο μέλλον προβλέπεται λόγω της ραγδαίας εξέλιξης της τεχνολογίας να συμβούν ακόμη πιο ανατρεπτικές αλλαγές που τώρα δεν μπορούμε να τις διανοηθούμε καν σήμερα. Μερικές από αυτές ήδη προετοιμάζονται σε μεγάλα ή και μικρότερα ερευνητικά κέντρα ανά τον κόσμο και μέχρι να διαδοθούν στο ευρύ κοινό μπορεί ο κάθε άνθρωπος να φαντάζεται τι ανακαλύψεις και εφευρέσεις γίνονται, τι αλλαγές θα ήθελε να γίνουν στην ζωή του με την πολύτιμη αρωγή της τεχνολογιάς και ό,τι άλλο θέλει.


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.